AZW3 và MOBI khác nhau ở chỗ nào

Nếu được chọn giữa hai cái, hãy lấy AZW3: nó mới hơn và giữ được cách trình bày của cuốn sách tốt hơn nhiều. Còn nếu phải chọn giữa một trong hai với EPUB, hãy lấy EPUB.

Câu trả lời ngắn

MOBI ra đời đầu những năm 2000 và gần như chỉ làm được mỗi việc là hiển thị văn bản chảy. AZW3 xuất hiện năm 2011 cùng Kindle Fire và xử lý được những thứ mà việc dàn trang hiện đại đòi hỏi: kiểu dáng đúng nghĩa, bảng biểu, phông chữ nhúng sẵn trong tệp.

Cả hai đều là định dạng của Amazon. Cả hai đều có thể mang khoá bảo vệ. Và để gây dựng một tủ sách dùng lâu dài, cả hai đều kém EPUB.

Mỗi cái đến từ đâu

MOBI lớn lên từ trình đọc Mobipocket, mà bản thân Mobipocket lại dựng trên PalmDoc, một định dạng dành cho máy cầm tay thập niên chín mươi. Amazon mua Mobipocket năm 2005 và lấy định dạng đó làm nền cho chiếc Kindle đầu tiên.

Gốc gác ấy giải thích các giới hạn. PalmDoc nhắm tới những máy chỉ có vài megabyte bộ nhớ và một màn hình xám nhỏ. Sự tinh tế trong trình bày chữ chưa bao giờ nằm trong tính toán.

AZW3, tên nội bộ là Kindle Format 8, là bước cắt đứt. Amazon dựng nó trên HTML5 và CSS3, tức là cùng nền tảng mà EPUB đang dùng.

Thực tế thay đổi những gì

Khác biệt lộ ra ngay khi một cuốn sách muốn là gì đó hơn một chuỗi đoạn văn.

Trong MOBI không có bảng biểu đáng tin, không có phông nhúng, không kiểm soát được lề và giãn dòng ở mức tinh. Một cuốn sách nấu ăn, một giáo trình kỹ thuật hay một tập thơ có cách dàn trang riêng sẽ mất hết hình hài.

AZW3 làm được tất cả những thứ đó. Ngược lại, với một cuốn tiểu thuyết chảy liền mạch thì khác biệt rất mỏng: ở đó MOBI vẫn gánh được.

Tương thích: cái gì mở được, cái gì không

Ở đây chỉ có một câu hỏi quyết định, và nó không phải MOBI hay AZW3, mà là: tệp có khoá bảo vệ không?

Tệp không có DRM mở được trong bất kỳ ứng dụng nào hỗ trợ định dạng Kindle, bất kể là cái nào trong hai.

Tệp có DRM bị buộc vào tài khoản Amazon của bạn và chỉ mở trong ứng dụng Kindle. Đó không phải khiếm khuyết của trình đọc mà là điều kiện của giấy phép. Sách mua ở cửa hàng Kindle thuộc nhóm này.

Cách nhận ra: sách đã mua thường không tải về thành một tệp riêng mà bạn với tới được. Nó chỉ đơn giản hiện ra bên trong ứng dụng.

Vì sao EPUB đáng để lưu trữ hơn

Nếu bạn đang gây dựng một bộ sưu tập mà mười năm nữa vẫn muốn đọc được, hai định dạng Kindle là lựa chọn yếu hơn.

EPUB là chuẩn mở, do một tổ chức liên hiệp duy trì chứ không phải một công ty. Gần như mọi ứng dụng đọc đều mở được, và các thư viện tự do đều phát hành sách ở định dạng này. Chẳng hạn trên Wikisource, mọi tác phẩm thuộc phạm vi công cộng đều xuất thẳng ra EPUB được.

Bản thân Amazon cũng đã bỏ MOBI: từ năm 2022, dịch vụ gửi sách tới thiết bị Kindle không còn nhận tệp MOBI nữa. Một định dạng mà chính người tạo ra nó không còn hậu thuẫn thì không phải chỗ tốt để cất một tủ sách.

Aurora Reader xử lý hai định dạng này thế nào

Cả hai đều mở được, miễn là không dính DRM.

Cách xử lý khá đáng chú ý. Tệp AZW3 được dựng thành hai lớp: bên cạnh phần mới, nó còn chứa một khối MOBI để các máy Kindle đời cũ vẫn đọc được. Ứng dụng đọc đúng khối đó, và với đại đa số tệp không khoá thì như vậy là đủ.

Với những đầu sách AZW3 dàn trang cầu kỳ, điều này có thể khiến một phần chi tiết bị mất. Với tiểu thuyết thì bạn sẽ không nhận ra.

Câu hỏi hay gặp

Có nên chuyển MOBI sang AZW3 không? Về kỹ thuật thì được, nhưng hiếm khi có ích. Cái vốn không có trong MOBI sẽ không tự sinh ra nhờ chuyển đổi. Tốt hơn là đi tìm thẳng một bản tốt hơn.

Đổi phần mở rộng có ăn thua gì không? Không. Phần mở rộng chỉ là cái nhãn, nó không đổi lấy một byte nào trong nội dung, và càng không gỡ được khoá bảo vệ.

Cái nào nhẹ hơn? MOBI nhẹ hơn chút ít vì lưu ít thứ hơn. Ở mức vài megabyte thì điều đó chẳng đáng kể.

Nếu tôi chỉ có bản MOBI thì sao? Thì cứ đọc. Lời cảnh báo ở trên là chuyện lưu trữ lâu dài, không phải chuyện cuốn sách đang có trong tay.

Đi tiếp

Chi tiết cách mở nằm trong hai bài hướng dẫn AZW3 và MOBI. Bức tranh chung của sáu định dạng nằm ở hướng dẫn định dạng, còn nguồn sách hợp pháp và miễn phí thì ở danh sách này.