Android telefonda e-kitap okumak: baştan sona

Android’de hazır bir e-kitap uygulaması gelmez. Kafa karışıklığının neredeyse tamamı buradan doğar: kitabı indirirsiniz, dosyaya dokunursunuz, telefon dosya yöneticisiyle açmayı önerir.

Kısa yanıt

Altı biçimi açan bir uygulama kurun, kitapları telefona aktarın, dosyaya uzun basıp Şununla aç deyin. Gerisi ayrıntı.

Karşınıza çıkacak biçimler

EPUB, PDF, MOBI, AZW3, FB2, TXT.

Türkçe kaynaklarda dağılım İngilizceden farklıdır. Milli Kütüphane ve üniversite arşivlerindeki eski eserler çoğunlukla taranmış PDF’tir. Kitapçılardan alınan kitaplarda DRM vardır ve yalnızca o mağazanın uygulamasında açılır. Kişisel derlemeler genelde TXT’tir ve orada ayrı bir sorun çıkar.

Biçimler arasındaki farklar biçim rehberinde toplu halde.

1. adım: uygulama seçmek

Bakılacak şey azdır.

Elinizdeki biçimleri açıyor mu. Tek biçimle yetinen uygulama çoktur.
Okurken araya reklam giriyor mu.
Yazı boyutu, satır aralığı, kenar boşluğu ve tema ayrı ayrı ayarlanabiliyor mu.
Kaldığınız yeri hatırlıyor mu.

2. adım: kitapları telefona almak

Tarayıcıyla indirmek. Dosya genelde Downloads klasörüne düşer.
Bilgisayardan aktarmak. Kitap sayısı fazlaysa USB veya bulut daha hızlı.
OPDS kataloğundan indirmek. Uygulamadan çıkmadan, ayrıca anlatıldı.

3. adım: ilk kitabı açmak

Dosya yöneticisinde dosyaya uzun basıp Şununla aç deyin, ya da uygulamayı açıp İçe aktar’a basın. Sonrasında kitap kitaplıkta kalır, kaldığınız yer kendiliğinden kaydedilir.

EPUB ile PDF farklı davranır

EPUB satırları ekrana göre yeniden akıtır. Yazıyı büyüttüğünüzde sayfa sayısı artar, sayfa düzeni bozulmaz.

PDF tasarlandığı sayfayı olduğu gibi korur. Telefonda bu, sürekli yakınlaştırıp sağa sola kaydırmak demektir.

Fark EPUB ve PDF karşılaştırmasında, bunu aşmanın yolu ise yeniden akıtma kipinde. Türkçe okur için bu ortalamanın üstünde önemlidir, çünkü ücretsiz bulunabilen eski eserlerin büyük bölümü taranmış PDF’tir.

Çevrimdışı okuma

İçe aktarılan kitaplar cihazda durur. Metroda da uçakta da aynı şekilde okunur. Bağlantı isteyen şeyler sayılıdır: OPDS kataloğuna göz atmak, sözlük ve bulut yedeği. Okumanın kendisi bunlara girmez.

Yer imleri, alıntılar ve notlar

Cümleye uzun basıp seçtiğinizde alıntı ve not bırakabilirsiniz, yer imi ise sayfaya iliştirilir.

Biriktirdiklerinizi dışarı da alabilirsiniz. Alıntılar highlights_Kitap adı.txt, yer imleri bookmarks_Kitap adı.txt olarak çıkar, kitaplığın tamamı ise library_20260907.csv biçiminde bir CSV olur. Okuma günlüğünü ayrı tutuyorsanız işe yarar.

Gözü daha az yoran ayarlar

Varsayılan değerler genelde ufak kalır. Satır aralığını yazı boyutunun 1,5 katı civarından başlatın ve kenar boşluklarını genişletin: satır kısalır, göz satır başına daha kolay döner.

Ayrıntılar rahat okuma yazısında. Gömülü yazı tipi hoşunuza gitmiyorsa kendi yazı tipinizi ekleyebilirsiniz.

Okumak yerine dinlemek

Burada baştan uyarmak gerek. Sesli okuma şu anda Türkçe kitaplarda düzgün çalışmıyor.

Uygulama sesi seçerken yalnızca tek bir şeye bakıyor: metin Vietnamca mı, değil mi. Değilse hepsini İngilizceye yönlendiriyor. Türkçe cümleler böylece İngilizce sese düşüyor; ses motoru ya sessizce atlıyor ya anlaşılmaz bir ses çıkarıyor. Uygulamada dili değiştirecek bir ayar da yok. Sorun olarak kaydedildi.

Taranmış PDF’lerde buna ikinci bir neden ekleniyor: okunacak metin zaten yok. Ayrıca anlatıldı.

DRM’yi açıkça söylemek gerekirse

Mağazadan alınan kitaplar şifrelidir ve yalnızca o mağazanın uygulamasında açılır. Bu okuyucunun eksiği değil, lisansın sınırıdır.

Kütüphaneden .acsm uzantılı bir dosya geldiyse o kitap değil, Adobe’nin izin belgesidir. Uzantıyı değiştirmenin neden işe yaramadığı ayrıca anlatıldı.

Sık karşılaşılan sorunlar

Harfler bozuk görünüyor. Dosya büyük ihtimalle sağlam, kodlama yanlış tahmin edilmiş. Çözüm.
Dosya hiç açılmıyor. DRM, yarım kalmış indirme veya desteklenmeyen biçim. Ayırt etme yolu.
TXT’de içindekiler boş. Uygulama yalnızca Chapter 1 gibi İngilizce başlıkları arıyor, “1. Bölüm” eşleşmiyor.
PDF’te yazılar çok küçük. Yeniden akıtma kipini deneyin.

Sık sorulanlar

Ayrı bir e-kitap cihazı şart mı. Değil. Telefon yeter. E-mürekkep cihazın üstünlüğü ekranındadır, özelliklerinde değil.

Satın aldığım kitabı başka uygulamaya taşıyabilir miyim. DRM’li kitaplarda hayır. DRM’siz dosyalar normal dosya gibi taşınır.

Kitaplar çok yer kaplar mı. Bir EPUB genelde bir megabayt civarındadır. Görsel yüklü PDF’ler onlarca megabayta çıkabilir.

1928 öncesi eserleri okuyabilir miyim. Metin Latin harflerine aktarılmışsa evet. Tıpkıbasım olarak taranmışsa Arap harflidir ve görüntüdür, yani arama da sesli okuma da çalışmaz.

Sırada ne var

Ücretsiz ve yasal kaynaklar şu listede. Önce okumayı kendinize göre ayarlamak isterseniz rahat okumaya bakın.